Đột quỵ gia tăng khi trời lạnh - Thực trạng đáng báo động
Trong tuần vừa qua, số lượng bệnh nhân tới khám do đột quỵ não tăng gấp 3 lần so với trung bình trước đó. Đáng chú ý, không chỉ người cao tuổi, nhiều bệnh nhân trẻ và trung niên nhập viện trong tình trạng nặng, có nguy cơ để lại di chứng lâu dài.
Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến mạch máu co lại, làm huyết áp tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên thành mạch máu não, từ đó làm gia tăng nguy cơ đột quỵ xuất huyết. Đồng thời, cơ thể sản xuất nhiều hồng cầu và tiểu cầu hơn khiến máu trở nên đặc, dễ hình thành cục máu đông - yếu tố gây đột quỵ nhồi máu não.
Chính sự kết hợp giữa tăng huyết áp đột ngột và tăng độ “đặc” của máu khiến mùa đông - xuân trở thành thời điểm nguy cơ cao đối với các biến cố mạch máu não.
Nhiều “nguy cơ tiềm ẩn” dễ bị bỏ qua
Bên cạnh tác động của thời tiết, bệnh lý nền và lối sống kém lành mạnh là những yếu tố then chốt làm tăng nguy cơ đột quỵ trong mùa lạnh.
Những người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, béo phì… thuộc nhóm nguy cơ cao, do các bệnh lý này làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa và thu hẹp lòng mạch máu não. Khi thời tiết lạnh khiến huyết áp dễ tăng cao và tuần hoàn bị ảnh hưởng, các bệnh nền càng dễ mất kiểm soát, làm nguy cơ đột quỵ gia tăng đột ngột.
Ngoài ra, các thói quen sinh hoạt không lành mạnh như ăn mặn, ít vận động, sinh hoạt thất thường, sử dụng rượu bia, thuốc lá và chất kích thích cũng âm thầm làm tổn thương mạch máu, giảm khả năng thích nghi của cơ thể trước sự thay đổi nhiệt độ. Trong bối cảnh đó, chỉ một rối loạn nhỏ về huyết áp hay tuần hoàn cũng có thể trở thành “giọt nước tràn ly”, kích hoạt cơn đột quỵ cấp tính.
Phòng ngừa và xử trí đột quỵ mùa lạnh - Đừng bỏ lỡ “giờ vàng”
Phần lớn các trường hợp đột quỵ đều liên quan đến ít nhất một yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát được. Do vậy, bên cạnh các yếu tố không thể thay đổi được là tuổi tác, giới tính, tiền sử gia đình… thì người dân, đặc biệt là những người thuộc nhóm nguy cơ cao, cần chủ động kiểm soát tốt các bệnh lý nền bằng cách tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ.
Bên cạnh đó, việc duy trì một chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế muối, chất béo, rượu bia và thuốc lá đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ tim mạch và mạch máu não.
Khi thời tiết trở lạnh, cần chú ý giữ ấm cơ thể, tránh để cơ thể tiếp xúc với sự thay đổi nhiệt độ đột ngột. Đồng thời, duy trì vận động thể lực phù hợp với thể trạng và theo dõi huyết áp thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm các bất thường, từ đó giảm nguy cơ khởi phát đột quỵ.
Ngoài ra, nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ có ý nghĩa quyết định trong việc cứu sống người bệnh và hạn chế di chứng. Khi xuất hiện các biểu hiện như đau đầu dữ dội, méo miệng, yếu hoặc tê liệt một bên tay/chân, mất thăng bằng, nói khó, nói lắp…, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ để được can thiệp kịp thời.
Đột quỵ não không chỉ là hệ quả của thời tiết lạnh mà là kết quả của nhiều yếu tố nguy cơ tích tụ theo thời gian. Mùa lạnh chính là thời điểm mỗi người cần nâng cao cảnh giác, chủ động kiểm soát sức khỏe và tầm soát sớm, đặc biệt với những người có bệnh lý nền. Phát hiện sớm - xử trí kịp thời trong “giờ vàng” chính là chìa khóa giúp giảm thiểu di chứng và bảo vệ tính mạng người bệnh.
