Viêm gan A là gì?
Viêm gan A (viêm gan siêu vi A) là bệnh nhiễm trùng gan cấp tính do virus viêm gan A (HAV) gây ra. Bệnh khiến các tế bào biểu mô gan bị tổn thương, làm ảnh hưởng đến hoạt động và chức năng gan.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm trên thế giới có khoảng 1,4 triệu trường hợp mắc viêm gan A. Dạng viêm gan này rất dễ lây lan qua thức ăn hoặc nguồn nước bị ô nhiễm. Hầu hết người mắc viêm gan A đều hồi phục sau vài tháng và không để lại bất cứ vấn đề sức khỏe nghiêm trọng nào.
Triệu chứng bệnh viêm gan A
Triệu chứng của bệnh viêm gan A thường không được biểu hiện quá rõ ràng hoặc không có bất kỳ triệu chứng nào. Nếu có triệu chứng, thường khoảng sau 2 đến 6 tuần sau khi virus xâm nhập vào cơ thể, như:
- Rối loạn tiêu hóa: Người bệnh có thể gặp một số vấn đề như: chán ăn, ăn không ngon, buồn nôn hoặc nôn, đau bụng (nhất là đau bụng khu vực hạ sườn phải), tiêu chảy,…
- Mệt mỏi, thiếu năng lượng: Khi gan bị viêm, nó không thể loại bỏ các chất độc trong cơ thể hiệu quả. Do đó, độc tố tích tụ lại khiến người bệnh cảm thấy mệt mỏi, khó chịu và không có năng lượng.
- Sốt nhẹ: Khi virus viêm gan A tấn công, cơ thể sẽ điều động một lượng bạch cầu đủ để chống lại khiến người nhiễm thường xuyên bị sốt nhẹ và diễn ra theo từng đợt.
- Vàng da và các bệnh về da: Khi virus xâm nhập, gan bị tổn thương dẫn đến suy giảm chức năng đào thải độc tố dẫn đến độc tố tích tụ hình thành viêm ngứa da, mụn nhọt, vàng da do tích tụ albumin,…
- Nước tiểu màu vàng, phân bạc màu: Viêm gan A có thể dẫn đến tình trạng nước tiểu có màu vàng sẫm và phân bạc màu. Tuy nhiên, đây cũng là dấu hiệu thường gặp ở các bệnh viêm gan khác như viêm gan B, C, viêm gan rượu,… nên để chắc chắn bạn nên đến ngay các cơ sở y tế để xét nghiệm ngay.
- Đau nhức các khớp: có khoảng 10% người nhiễm viêm gan A có thể kèm triệu chứng đau nhức các cơ, khớp. Đây là dấu hiệu cho thấy bệnh có thể đã chuyển biến đến giai đoạn nặng hơn.
Nguyên nhân gây viêm gan A
Bệnh viêm gan A là do virus viêm gan A gây ra, dẫn đến viêm cấp tính ở gan. Viêm gan A có thể lây truyền qua:
- Lây truyền qua đường tiêu hóa:
+ Ăn thực phẩm ô nhiễm, thức ăn được chế biến bởi người nhiễm virus mà không rửa tay kỹ sau khi đi vệ sinh.
+ Uống nước bị nhiễm khuẩn.
+ Ăn thức ăn được rửa hoặc chế biến bằng nước nhiễm khuẩn.
+ Ăn hải sản sống từ nguồn nước bị ô nhiễm bởi nước thải.
- Tiếp xúc gần gũi với người nhiễm bệnh: Viêm gan A có thể lây truyền khi bạn tiếp xúc gần gũi với người đang nhiễm virus như ăn uống chung, quan hệ tình dục,… ngay cả khi họ không có triệu chứng.
- Bề mặt bị nhiễm khuẩn: Virus có thể sống trên các bề mặt trong nhiều tháng, nên việc chạm vào bề mặt nhiễm khuẩn rồi chạm vào miệng cũng có thể khiến bạn bị nhiễm bệnh.
Ngoài ra, virus cũng có thể lây truyền qua đường máu, tuy nhiên khả năng lây lan theo cách này là rất thấp vì có rất ít virus viêm gan A tồn tại trong máu người bệnh.
Đối tượng nguy cơ bệnh Viêm gan A
Virus viêm gan A rất dễ lây lan, bất kỳ ai chưa được tiêm phòng viêm gan A đều có thể bị nhiễm bệnh. Đối tượng mắc bệnh thường gặp nhất là trẻ em 5 – 14 tuổi.
Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh viêm gan A, bao gồm:
- Sinh sống, làm việc hoặc đi du lịch tại các khu vực có tỷ lệ người mắc bệnh viêm gan A cao
- Làm nghề giữ trẻ hoặc làm việc tại các trung tâm chăm sóc trẻ em
- Sống cùng nhà với người bệnh viêm gan A
- Sử dụng ma túy trái phép
- Dương tính với HIV
- Thường xuyên có quan hệ tình dục không bảo vệ, đặc biệt là quan hệ đồng tính nam
- Mắc chứng rối loạn đông máu.
Phòng bệnh viêm gan A
Cách tốt nhất để phòng bệnh viêm gan A là tiêm phòng vắc xin viêm gan A. Vắc xin viêm gan A thường được tiêm hai mũi. Mũi thứ hai được tiêm nhắc lại sau mũi đầu 6 – 12 tháng. Vắc xin được khuyến nghị cho các đối tượng sau:
- Tất cả trẻ em từ 1 tuổi trở lên
- Người lớn có nguy cơ cao nhiễm HAV như:
- Làm việc hoặc đi du lịch ở những nơi có tỷ lệ viêm gan A cao
- Trong gia đình có người nhiễm HAV
- Nhân viên phòng thí nghiệm có thể tiếp xúc với virus viêm gan siêu vi A
- Đối tượng đang làm các công việc có nguy cơ phơi nhiễm cao như: cô nuôi dạy trẻ, hộ lý, y tá, nhân viên xử lý nước thải…
- Người có các vấn đề sức khỏe làm tăng nguy cơ nhiễm bệnh như rối loạn đông máu, mắc bệnh gan mãn tính, bao gồm cả viêm gan B hoặc viêm gan C
- Người sử dụng ma túy trái phép
- Người đồng tính nam hoặc lưỡng tính.
Ngoài ra, để hạn chế khả năng lây nhiễm viêm gan A, bạn cũng nên:
- Rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước ấm trước khi ăn uống và sau khi đi vệ sinh
- Ăn chín, uống sôi, hạn chế ăn ngoài
- Tự gọt vỏ và rửa sạch tất cả các loại trái cây và rau quả tươi trước khi ăn.
